 Phân cá là phân được sản xuất từ nguồn nguyên liệu
cá tươi. Loại phân này chứa khá nhiều vitamin có lợi cho sự sinh trưởng và phát
triển của cây trồng. Hiện nay, phân cá được chế biến theo hướng công nghiệp và
phân phối trên thị trường với nhiều nhãn mác khác nhau, tuy nhiên có loại bán
giá quá cao (82.000-95.000đ/lít). Với giá bán như vậy, ắt hẳn suất đầu tư đầu
vào sẽ tăng, làm ảnh hưởng đến hiệu quả kinh tế cho sản phẩm nông nghiệp. Một số
nông dân tự sản xuất phân cá tuy nhiên cách làm chưa đúng nên không đem lại hiệu
quả cho cây trồng.
Đa số nông dân tự sản xuất phân cá bằng cách: mua
phế phẩm cá tươi từ các chợ, sau đó tiến hành ngâm (giống như ngâm cá để sản
xuất nước mắm). Sau một thời gian, phế phẩm này thối rữa, bà con đem ra tưới cho
cây trồng và được xem như phân cá tự chế, thay cho phân cá có bán trên thị
trường.
Cách chế biến này không đem lại hiệu quả cho cây
trồng. Bởi lẽ: protein trong cá tươi là hợp chất cao năng, cây trồng khó hấp
thu. Do vậy, cần phân giải chúng thành hợp chất dễ tiêu thì cây trồng mới hấp
thu được. Mặt khác, cách ngâm như vậy làm mất thời gian (từ 4-6 tháng) và tạo
mùi hôi thối rất khó chịu, gây ô nhiễm cho môi trường.
Để giúp bà con tự sản xuất phân cá phù hợp với nhu
cầu dinh dưỡng của cây trồng, không gây mùi hôi thối, ít tốn thời gian, xin
chuyển giao cách chế biến phân cá gồm các bước như sau:
- Bước 1: Dùng nguyên liệu là cá tươi, hoặc các phế
phẩm từ cá tươi như đầu cá, vi cá, ruột cá, mang cá… (nếu chọn được cá nước ngọt
thì tốt hơn).
- Bước 2: Cho khoảng 100kg cá tươi vào thùng bằng
nhựa hoặc bằng gốm sứ. Khối lượng nhiều hay ít tùy thuộc vào nhu cầu sử dụng.
- Bước 3: Dùng sản phẩm EM (effective microorganism)
(đây là sản phẩm có chứa nhiều vi sinh vật có tác dụng phân hủy xác bã hữu cơ và
khử mùi hôi) cho vào thùng có chứa cá với liều lượng: 0,5 lít sản phẩm EM/100kg
cá tươi. Sau khi đổ EM 3-4 ngày, xác cá sẽ bị thủy phân hoàn toàn thành nước và
không có mùi hôi thối.
- Bước 4: Dùng men protease (men phân hủy protein)
để phân phủy các hợp chất protein cao năng thành các hợp chất dễ tiêu. Tuy
nhiên, ở điều kiện bình thường men không hoạt động. Vì vậy cần kích hoạt men
bằng nhiệt độ. Kích hoạt men như sau: lấy 200g men protease cho vào 15 kg dung
dịch cá đã ngâm EM, đun sôi ở nhiệt độ 520C, trong 10-15 phút. Lưu ý
phải dùng nhiệt kế kiểm tra để duy trì nhiệt độ 520C, điều chỉnh lửa
cho phù hợp để duy trì nhiệt độ và đảo (khuấy) liên tục để men được trộn đều với
dung dịch cá. Sau 10-15 phút đun sôi, cho toàn bộ dung dịch này vào thùng dung
dịch cá (đã sử dụng EM).
- Bước 5: đậy kín nắp thùng và tiếp tục ngâm khoảng
30-40 ngày thì đem ra sử dụng (lưu ý: bảo quản thùng chứa phân cá ở nơi khô ráo,
không được để nước rơi vào).
- Bước 6: Pha loãng phân cá để phun (tưới) cho cây
trồng: dùng 1 lít dung dịch phân cá hòa tan vào 300 lít nước lã để phun hoặc
tưới vào gốc cho cây trồng sẽ giúp cây phát triển mạnh, năng suất cao (nhất là
cây mai ghép, phong lan và kiểng bonsai) (lưu ý: trước khi pha loãng phân cá,
cần dùng phễu lưới để loại bỏ tạp chất, tránh trường hợp nghẹt đầu béc bình
phun).
Bằng cách chế biến như trên, giá thành tạo ra 1 lít
phân cá khoảng 7.000đ (giảm gấp 10 lần so với phân cá đang bán trên thị trường)
và tôi đã nuôi trồng hơn 30.000 cây lan Dendrobium xanh tốt.
Theo Báo Khoa Học Phổ Thông
|
