Ốc bươu vàng (OBV) là loại dịch hại rất nguy hiểm trên lúa, đặc biệt là vùng có hệ thống sông rạch chằng chịt như ở ĐBSCL. Hàng năm, vào đầu vụ lúa, nhất là vụ Đông Xuân năm nay bắt đầu xuống giống trong điều kiện nước vừa rút sau nhiều đợt triều cường thì OBV có khả năng phát triển và gây hại mạnh. Những ruộng mật số OBV cao, chúng ăn mạ non gây thiệt hại nghiêm trọng, đôi khi phải sạ lại.

OBV là loại ốc sống ở nước ngọt. Ốc đẻ trứng tập trung từng cụm từ 25-500 trứng, thường đẻ vào buổi sáng sớm hoặc chiều tối. Ốc bò lên cách mặt nước hoặc mặt đất 0,3-0,5m để đẻ, trứng bám vào cây, cọc và các vật cứng khác. Từ khi đẻ đến lúc trứng nở 7-14 ngày. Thời gian ấu trùng nhỏ 15-25 ngày, thời gian ấu trùng lớn 26-59 ngày, OBV trưởng thành sống đến 3 năm. Ốc sống và phát triển mạnh ở dưới nước trong các ao hồ, kênh, mương, sông ngòi và theo dòng nước di chuyển vào trong ruộng lúa. Ngập lũ là điều kiện tốt cho ốc lây lan mạnh. Khi trời nóng thì ốc lặn sâu dưới mặt nước và thường tập trung nơi bóng râm. Ruộng nào có nước quanh năm thì ốc cũng hiện diện quanh năm. Trong ruộng có nhiều cỡ ốc khác nhau: lớn, nhỏ, trung bình. Ốc trưởng thành có khả năng sống tiềm sinh khoảng 6 tháng trong đất vào mùa nắng. Sau khi làm đất cho nước vào ruộng, ốc sẽ trồi lên, cắn phá gây hại lúa.

* Biện pháp phòng trừ: Phải diệt OBV bằng nhiều biện pháp tổng hợp và diệt ngay từ đầu vụ:

-Khi làm đất nên tạo những rãnh trên ruộng, ốc tập trung trong rãnh nước sẽ dễ thu lượm ốc.

-Dùng lưới chắn ngang đường nước để lược ốc ở kênh dẫn nước.

-OBV có đặc tính là đẻ trứng trên cao, vì thế nên cắm cây trong ruộng để dụ OBV đẻ trứng và thu gom ổ trứng tiêu diệt.

-Dùng lá đu đủ hoặc lá mì rải dọc theo đường nước quanh ruộng, mỗi sáng thu gom những lá này sẽ có ốc đeo bám vào, vì ốc rất thích ăn những loại lá cây này.

-Bắt ốc và thu lượm ổ trứng (chú ý: ốc thường ở nơi nước sâu hơn so với mực nước chung trên mặt ruộng). Bắt ốc vào buổi sáng hoặc chiều mát là lúc ốc hoạt động mạnh, bắt ốc ở các rãnh, nơi phên chắn, lưới chắn.

- Sau khi thu hoạch lúa và sau khi làm đất lần cuối, trước khi gieo sạ lúa thả vịt vào ruộng ăn ốc.

- Biện pháp hóa học: Sử dụng một số thuốc diệt ốc như: thuốc dạng bả mồi: Anhead 6 GR, Map Passion 10GR hoặc sử dụng Bayluscide 70WP  phun trước khi làm đất, trước khi sạ hoặc trộn với phân để rải ngay khi rải đợt phân đầu tiên. Để đạt hiệu quả cao cần đảm bảo mực nước ruộng từ 3-5 cm.

Nguyễn Thị Nguyệt