Trong những năm qua, nhờ áp dụng các mô hình thâm canh tổng hợp đồng thời đưa  tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất đã giúp nhiều nông dân tận dụng điều kiện sẵn có kết hợp trồng xen, nuôi xen góp phần tăng hiệu quả kinh tế trên cùng một đơn vị diện tích canh tác. Nhiều mô hình canh tác tổng hợp đem lại lợi nhuận cho người dân hàng trăm triệu đồng/ha/năm giúp nông dân từng bước giảm nghèo vươn lên làm giàu.

Điển hình như hộ anh Nguyễn Văn Triển ở ấp An Bình, xã An Thạnh đã áp dụng thành công mô hình canh tác tổng hợp dừa-ca cao-tôm càng xanh. Anh Triển cho biết: năm 2005 từ 4.000 m² đất vườn anh chỉ chuyên canh trồng dừa sau 3 năm dừa bắt đầu cho trái, hiệu quả thu nhập từ dừa đem lại chưa cao. Đến năm 2009, được Trạm Khuyến nông huyện phát động mô hình canh tác tổng hợp, anh Triển đã mạnh dạn chọn mua 500 gốc ca cao trồng xen trong vườn dừa đồng thời thiết kế lại quy hoạch hệ thống ao, mương vườn, chủ động tưới tiêu kết hợp nuôi tôm càng xanh. Hiệu quả của mô hình đã đem lại nguồn thu nhập hàng năm tăng từ 30-50% so với vườn dừa chuyên canh. Hiện nay, dừa và ca cao đều cho thu nhập ổn định, giá dừa hiện tại dao động từ 120.000-130.000 đồng/chục, giá ca cao bình quân từ 4.000-4.500 đồng/kg. Từ 4.000m² đất vườn áp dụng mô hình canh tác tổng hợp hàng năm từ dừa và ca cao anh Triển thu lãi gần 120 triệu đồng.

Từ nguồn lợi trên anh Triển còn cho biết: “Riêng diện tích mặt nước mỗi năm tôi thả nuôi 2 vụ tôm mỗi vụ thả gần 3.000 con tôm càng xanh trên diện tích mặt nước 1.500m². Như vậy, cứ cách trên 4 tháng gia đình lại có thêm nguồn lãi trên 4 triệu đồng”.  

Theo cách làm của anh Triển: Việc ứng dụng và nhân rộng mô hình thâm canh tổng hợp vườn dừa có trồng xen kết hợp nuôi tôm càng xanh là hiệu quả. Trong quá trình trồng và chăm sóc nhà nông biết chọn giống, sử dụng phân bón hữu cơ kết hợp phân bón NPK hợp lý để tạo sản phẩm theo hướng an toàn, chất lượng.

Đối với ca cao có thể trồng trong điều kiện đảm bảo đủ lượng nước tưới, độ che bóng khoảng 25-30% ánh sáng nên cây rất thích hợp với điều kiện bóng râm trong vườn dừa. Ca cao thích nghi trên vùng đất có pH từ 5,5-6,7. Khi trồng xen ca cao cây cách cây 3m, cây ca cao cách cây dừa 2m trở lên. Ca cao trồng trong vườn dừa nếu được chăm sóc tốt đúng kỹ thuật sẽ phát triển xanh tốt và sau 2 năm tuổi sẽ bắt đầu cho trái. Đối với con tôm càng xanh, thả trong mương vườn có điều kiện mặt nước thoáng mát, mật độ thả nuôi từ 5-7 con/m², cắm chà trong ao nuôi cho tôm có chỗ trú ẩn.

Mô hình dừa-ca cao-tôm càng xanh của anh Triển được xem là mô hình bền vững kết hợp cả ba tầng sinh thái: cao, thấp và tầng mặt nước bước đầu mang lại hiệu quả thiết thực. Qua thực tiễn cho thấy, việc khuyến khích xây dựng các mô hình canh tác tổng hợp theo hướng liền canh, liền cư tạo điều kiện cho nông dân dễ dàng trao đổi kinh nghiệm trong sản xuất tạo ra sản phẩm nông nghiệp đạt năng suất và chất lượng. Nhờ áp dụng các mô hình thâm canh tổng hợp đã giúp nhiều nông dân mở rộng quy mô sản xuất, kiến thiết lại đất vườn, tận dụng tối đa tăng diện tích canh tác lấy ngắn nuôi dài, tăng hiệu quả kinh tế cho nhà vườn.

Xuân Phương